Nowe promy NASA, które w niedalekiej przyszłości będą musiały zastąpić wysłużone wahadłowce, prawdopodobnie będą startować jak samoloty, napędzane będą rakietami powracającymi bezpiecznie na Ziemię, a według jednego z projektów, będą zdalnie sterowane.

We wtorek ujawniono szczegóły 15 projektów (wyłonionych spośród tysięcy) promów kosmicznych nowej generacji. Ich wspólną cechą jest większe bezpieczeństwo załogi niż w obecnych wahadłowcach oraz niższe koszty eksploatacji. Obecnie głównym wyzwaniem jest wcielenie w życie komputerowych wizji przed 2012 rokiem, gdy promy używane dziś nadawać się będą tylko na złom.

Artystyczna wizja wahadłowca nowej generacji. Projekt wykonany przez Boeing Company.

Nowe pojazdy kosmiczne wielokrotnego użytku nie będą tak duże jak dzisiejsze wahadłowce. Nie oznacza to jednak, że będą gorsze od nich – wręcz przeciwnie. Rakiety wspomagające będą zdolne do samodzielnego powrotu do bazy po odrzuceniu ich w czasie lotu, zaś rakiety główne po odłączeniu się od promu opadną spokojnie na spadachronie do oceanu, gdzie będą mogły być wyłowione. Wszystkie projekty opierają się na 2-stopniowych rakietach wynoszących pojazd na orbitę, w których rolę paliwa pełni nafta, wodór lub oba jednocześnie.

Transport astronautów, sprzętu na ISS, wynoszenie satelitów komercyjnych lub wojskowych na orbitę – to zadania, którym będą mogły się podjąć nowe statki kosmiczne. Koszt wyniesienia 1 kilograma ładunku na orbitę będzie 10-krotnie mniejszy (z 22300 dolarów do 2230 dolarów za kilogram), a ryzyko niepowodzenia zmniejszy się 20-krotnie.

Artystyczna wizja wahadłowca II generacji projektu Lockheed Martin.

Bezpieczeństwo załodze mają zapewnić systemy ewakuacyjne – odstrzeliwane w razie awarii fotele połączone z układem napędowym pozwalającym załodze powrócić bezpiecznie na Ziemię. Nowe wahadłowce będą mogły też pełnić funkcję statku ratunkowego dla załogi ISS.

Specjaliści NASA zastanawiają się jeszcze nad metodą startu statków – poziomą lub pionową, a także nad zamontowaniem na statkach zdalnego systemu lotu, umożliwiającego załodze Stacji Kosmicznej powrót na Ziemię bez pomocy przeszkolonego pilota.

NASA planuje wyselekcjonować 2 projekty w ciągu roku. Produkcja pojazdów rozpocznie się w 2006 roku (do tej pory na projekt zostanie wydanych 5 miliardów dolarów), zaś 6 lat później nastąpi pierwszy start. Obecne wahadłowce będą pracować we flocie kosmicznej do 2020 roku. Budowa wahadłowców nowej generacji odbywa się w ramach programu Space Launch Initiative (SLI).

Autor

Andrzej Nowojewski

  • torcik

    Niezbyt mi sie chce wierzyc w te „nowe” obietnice…. — W 1996 roku jak zwycycięzki LOKCHEED Martin wygrał przetarg kosztem 2 pozostałych konkurentów ( jeden mial już pojazd zdolny latac!) i co ?
    Skończyło sie na próbach z SR -71 i na tym koniec. Wielki koncern był w stanie wyprodukować 30 lat temu black birda a obecnie dał plamy z X-33.
    Teraz powstał nowy projekt ale 2-stopniowe pojazdy moim zdaniem cofają nas a nie przyblizają jak „samodzielny vanture star” do gwiazd ( jak jeden z projektów który ma aż 3 stopnie- to śmieszne ;będą to tzw saturny „nowej generacji” zamiast 1 stopniowe statki „taniej floty”
    Jeśłi chodzi o mnie nie ufam nowemu dyrektorkowi ani troche. Na razie olali załogowe wyprawy na Marsa to niech sie skupią przynajmniej na ISS,w Nasa nie ma już żadnego konkretnego programu ani planu ;((((
    niech doprowadzą do porządku bilanse nasa ale nie kosztem projektu ISS, to jest wielki krok ;drogi ale konieczny ;myśle ze prędzej Chińczycy coś wyślą żywego na marsa czy księżyc niż amerykanie zdecydują się na „KROK Z JAJAMI”. Projekt x-price też nic poważnego nie wniósł bo suma 10 mln $ jest za niska ( myśle,że min to ok 50 mln$) Chcialbym zaprosić innych do dyskusji -poznam chętnie zdania innych zainteresowanych;)
    z poważaniem dla całej redakcji :torcik

    • Recneps

      Rozwoj NASA

      > Teraz powstał nowy projekt ale 2-stopniowe pojazdy moim zdaniem
      > cofają nas a nie przyblizają jak „samodzielny vanture star” do
      > gwiazd ( jak jeden z projektów który ma aż 3 stopnie- to śmieszne
      > ;będą to tzw saturny „nowej generacji” zamiast 1 stopniowe statki
      > „taniej floty”

      Wydaje mi sie, ze jednostopniowe statki na orbite sa poza naszym obecnym zasiegiem – nie ma na razie zadnego praktycznego i na tyle wydajnego napedu aby tego dokonac, choc coraz czesciej sie slyszy o nuklearnych pojazdach kosmicznych, co jak na razie jest najbardziej obiecujace, choc prekursorski charkater takich napedow czynilby je dosc niebezpiecznymi :(.

      > Jeśłi chodzi o mnie nie ufam nowemu dyrektorkowi ani troche. Na razie
      > olali załogowe wyprawy na Marsa to niech sie skupią przynajmniej
      > na ISS,w Nasa nie ma już żadnego konkretnego programu ani planu ;((((

      Tutaj sie zgadzam – calkowity remake oblicza NASA na mniej ambitny nie sprzyja dobrym opiniom. Jednak spojrzmy prawdzie w oczy – misja na Marsa nigdy sienie odbedzie w tych czasch (mimo, ze technicznie jest w zasiegu reki) z powodu sprzeciwu spolecznego i niezrozumienia przez spoleczenstwo korzysci z lotu na sasiada.<br><br>
      Poza tym finanse NASA nie stoja dobrze – czemu sie dziwic? Recesja, wybory, a w nauke pakuje sie kase wtedy gdy jest jej stosunkowo za duzo :(.

      > niech doprowadzą do porządku bilanse nasa ale nie kosztem projektu
      > ISS, to jest wielki krok ;drogi ale konieczny ;

      Tutaj akurat mam watpliwosci. Co daje nam ISS poza mozliwoscia prowadzenia badan na wplyw 0g na czlowieka i eksperymentow nimozliwych doprzeprowadzenia na ziemi (ale zadnych przelomowych)?

      > myśle ze prędzej
      > Chińczycy coś wyślą żywego na marsa czy księżyc niż amerykanie
      > zdecydują się na „KROK Z JAJAMI”.

      Obys sie nie zdziwil! Chinczycy zamierzaja w Shenzou 5 wyslac swego astronaute! A Shenzou 4 leci w tym lub w nastepnym roku (nie pamietam).<br><br>

      Mysle, ze NASA powinna sie skupic na jednym konkretnym celu – ISS albo wahadlowce. ISS krazy nad Ziemia wiec musi to byc ISS (a szkoda) ktory i tak wczesniej czy pozniej bedzie musial podzielic losy Mira. A wahadlowce przydadza sie na dluzej.

  • torcik

    odpowiedż na 2 post;) — Dlaczego sądzisz,że ISS nie ma praktycznego zastosowania( oczywiscie mars i księzyc byłyby również ważne a nawet ważniejsze,ale parę dni na księżycu i to przy dużym szcześciu dla astronautów jeśłi chodzi o promieniowanie-bo mieli akurat dużega farta;)) ;tyle musimy sie dowiedzieć o „przetrwaniu” i jeśli tylko odpowiednio by podejda do praktycznych badań to sie dużo nauczymy – jeśłi bedzie kasa na 7 astronautów a nie na 3 którzy muszą cały czas „pielęgnować stacje” a na eksperymenty nie ma za dużo czasu i miejsca:((
    A jeśli chodzi o chińczyków to są ambitni ale technikę mają z czasów apollo;)
    z poważaniem : torcik

    • Azzie

      ISS ma zastosowanie! — Także sądzę, że ISS ma duże zastosowanie. Owszem, to droga zabawka i można się czepiać jej budżetu, ale nie mówcie że ma złą orbitę, że jest źle zbudowana, lub że nie ma zastosowań!

      Przecież wystarczy zajrzeć do kategorii „Badania naukowe na ISS” w archiwum newsów: http://news.astronet.pl/dir.cgi?428 Stacja kosmiczna na orbicie jest potrzebna i ISS doskonale spełnia swoją rolę.

      Nie wszystko da się zrobić podczas krótkich misji wahadłowców, a każdorazowe konstruowanie pojazdu-eksperymentu który posiedzi trochę na orbicie i wróci byłoby IMHO znacznie bardziej kosztowne. Stałe orbitalne laboratorium to cenna zdobycz i dodatkowa możliwość nadzoru eksperymentów przez znajdujących się na miejscu ludzi jeszcze zwielokrotnia jego wartość.

      Na ISS caly czas przebiega równolegle kilka do kilkunastu eksperymentów należących do całego wahlarza dziedzin. To nie tylko eksperymenty materialowe, biologiczne i obserwacje Ziemi!

      Wielka szkoda że na raz może siedzieć na stacji zaledwie 3 astronautów. Przecież oni bez przerwy mają co robić. Sądzę ze i 7 by miało :-)

      A Chińczyków warto uważnie obserwować. Pamiętajmy, że to ideologia zaprowadziła ludzi na Księżyc i to szybciej niż się spodziewano.

    • Azzie

      ISS ma zastosowanie! — Także sądzę, że ISS ma duże zastosowanie. Owszem, to droga zabawka i można się czepiać jej budżetu, ale nie mówcie że ma złą orbitę, że jest źle zbudowana, lub że nie ma zastosowań!

      Przecież wystarczy zajrzeć do kategorii „Badania naukowe na ISS” w archiwum newsów: http://news.astronet.pl/dir.cgi?428 Stacja kosmiczna na orbicie jest potrzebna i ISS doskonale spełnia swoją rolę.

      Nie wszystko da się zrobić podczas krótkich misji wahadłowców, a każdorazowe konstruowanie pojazdu-eksperymentu który posiedzi trochę na orbicie i wróci byłoby IMHO znacznie bardziej kosztowne. Stałe orbitalne laboratorium to cenna zdobycz i dodatkowa możliwość nadzoru eksperymentów przez znajdujących się na miejscu ludzi jeszcze zwielokrotnia jego wartość.

      Na ISS caly czas przebiega równolegle kilka do kilkunastu eksperymentów należących do całego wahlarza dziedzin. To nie tylko eksperymenty materialowe, biologiczne i obserwacje Ziemi!

      Wielka szkoda że na raz może siedzieć na stacji zaledwie 3 astronautów. Przecież oni bez przerwy mają co robić. Sądzę ze i 7 by miało :-)

      A Chińczyków warto uważnie obserwować. Pamiętajmy, że to ideologia zaprowadziła ludzi na Księżyc i to szybciej niż się spodziewano.

      • Azzie

        Whoops — O! Przepraszam za podwojnego posta, ale… wlasnie znalazlem blad :-) Zaraz go nie bedzie.

        • Karol

          Czy da się jakoś skonfigurować? — Wolałbym żeby każdy wątek nie otwierał się w oddzielnym oknie…

          Karol

          • Azzie

            Konfiguracja — Skonfigurowac sie chwilowo nie da, ale… mozna poprawic w kodzie forum :-) W koncu sami je pisalismy, wiec wiele to nie zajmie. Z checia dostosuje forum do Waszych wymagan, musicie mi tylko napisac, czego brakuje, co Was irytuje, czego absolutnie nie ruszac…

            Problem czy otwierac watek w nowym oknie mozna rozwiazac na trzy sposoby:

            1. Tak (czy komus to odpowiada, czy tylko mnie?)
            2. Nie (zgodnie z propozycja Karola)
            3. Umozliwic skonfigurowanie tej opcji (jakie jeszcze!?)

            Czekam na komentarze, narzekania i propozycje!