Wykryto nową kategorię obiektów emitujących promieniowanie gamma. Obserwacje zostały wykonane przez Teleskop Kosmiczny Promieniowania Gamma Fermi.

Teleskop Fermi obserwował mgławicę Tarantula, znajdującą się w gwiazdozbiorze Złotej Ryby (niebo południowe). Ten region jest bardzo aktywny gwiazdotwórczo i – jak wykazały obserwacje – jest jednocześnie silnym źródłem promieniowania gamma.

Mgławica Tarantula znajduje się w obrębie Wielkiego Obłoku Magellana – największej galaktyki satelitarnej Drogi Mlecznej. Cały obszar Obłoku jest źródłem rozproszonego promieniowania gamma, podobnie jak wiele galaktyk. Przyczyną jest promieniowanie kosmiczne. Cząsteczki promieniowania kosmicznego powoduje emisję promieniowania gamma w momencie zderzenia z obłokami gazowymi i cząsteczkami pochodzącymi z gwiazd.

Mgławica tarantula w promieniowaniu gamma. Obszary jaśniejsze emitują więcej promieniowania.

Obserwacje Teleskopu Fermi pokazały, że emisja promieniowania gamma nie jest równomierna w całym Wielkim Obłoku Magellana. Jej największe zagęszczenie występuje właśnie w pobliżu Mgławicy Tarantula. Oznacza to, że obszary gwiazdotwórcze, w których powstaje wiele masywnych i krótko żyjących gwiazd, są dodatkowym źródłem promieniowania gamma. W świetle widzialnym Mgławica Tarantula także wyróżnia się na tle Obłoku.

M82 także jest galaktyką aktywną gwiazdotwórczo.

Teleskop Fermi obserwował jeszcze galaktyki M82 i NGC 253. Obie są obszarami bardzo aktywnymi gwiazdo twórczo. M82, znana jako Galaktyka Cygaro, jest oddalona o 12 milionów lat świetlnych i leży w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Obserwacje w zakresie promieniowania gamma wykazały, że centrum tej galaktyki jest silnym źródłem promieniowania, co ma bezpośredni związek z powstawaniem gwiazd – w samym centrum M82 powstaje 10 razy więcej gwiazd niż w całej Drodze Mlecznej.

Autor

Agata Senczyna
Agata Senczyna

Członek Klubu Astronomicznego "Almukantarat".