Na zdjęciu wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Hubble`a widoczne jest wnętrze jednej z najbardziej aktywnych galaktyk naszego sąsiedztwa – NGC 1569. Jest to niewielka galaktyka położona w konstelacji Żyrafy, w odległości około 11 milionów lat świetlnych.

NGC 1569 jest obecnie galaktyką gwiazdotwórczą, co oznacza, ze zachodzi w niej wyjątkowo intensywny proces formowania nowych gwiazd – powstaje ich tam znacznie więcej, niż w innych galaktykach. Przez ostatnie 100 milionów lat NGC 1569 „wytwarzała” nowe gwiazdy ponad sto razy szybciej, niż nasza Droga Mleczna!

W wyniku licznych procesów gwiazdotwórczych w niewielkiej galaktyce tworzą się gromady gwiazd. Zdjęcie ukazuje trzy z nich: na jeden z dwóch jasnych, dobrze widocznych obiektów tak naprawdę składają się dwie masywne gromady. Każda z tych pięknych, niebieskich gromad zawiera ponad milion gwiazd. Są one położone w zagłębieniu wyżłobionym w obecnym tam gazie przez wielokrotne wybuchy supernowych.
Galaktyka NGC 1569

 

Przełomowym momentem w badaniach nad galaktyką NGC 1569 był rok 2008. Dzięki obserwacjom poszczególnych czerwonych olbrzymów w zatłoczonym centrum galaktyki oraz na jej obrzeżach, astronomowie mogli wtedy na nowo oszacować odległość, jaka dzieli nas od tej galaktyki. Okazało się wówczas, że znajduje się ona półtora razy dalej, niż uprzednio sądzono. Oznacza to, że nie jest samotną galaktyką, jak mogło się wcześniej wydawać. W jej sąsiedztwie znajduje się między innymi galaktyka IC 342, której bliska obecność może tłumaczyć burzliwe procesy zachodzące wewnątrz NGC 1569.

Oddziaływanie grawitacyjne sąsiednich galaktyk sprzyja powstawaniu zagęszczeń gazu w galaktyce NGC 1569. Z czasem gęstość i temperatura w takich zagęszczeniach wzrasta, co daje początek nowym gwiazdom. Elementy układanki składają się w spójną całość – a więc zagadka rozwiązana.

Autor

Katarzyna Mikulska
Katarzyna Mikulska

Związana z Klubem Astronomicznym Almukantarat, prowadząca serię „W kosmicznym obiektywie”.