21 stycznia zaobserwowano rozbłyski na Słońcu. Dokonały tego sensory wchodzące w skład instrumentu EXIS satelity GOES-16.

Rozbłyski to ogromne erupcje energii na Słońcu, których następstwem są częste chmury plazmy poruszające się z ogromną prędkością. Są to strumienie cząstek – elektronów, protonów, jonów. Uwalniana energia jest w postaci promieniowania elektromagnetycznego w zakresie fal od gamma do radiowych. Emitowane cząstki mogą być szkodliwe, kiedy dotrą do Ziemi. Choć chroni nas magnetosfera, to przy odpowiednio silnym rozbłysku mogą powodować przerwy w dostawie prądu, zaburzenia w sieci komórkowej i nawigacji GPS. Szczególnie narażeni są astronauci stacjonujący na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

EXIS (Extreme Ultraviolet and X-Ray Irradiance Sensors) zostało wykonane przez Laboratorium Fizyki Atmosferycznej i Kosmicznej na Uniwersytecie Kolorado. Instrument mierzy rozbłyski w kilku zakresach fal. Dzięki niemu polepszyły się możliwości w zakresie wykrywania większych rozbłysków, określenia ich położenia na Słońcu i długości trwania, ponieważ dotychczasowe satelity geostacjonarne obserwowały jedynie w zakresie promieniowania rentgenowskiego i ekstremalnego ultrafioletu. Wyniki obserwacji w postaci prognozy pogody kosmicznej publikowane są na stronie NOAA wraz ze wcześniejszymi ostrzeżeniami.

Wykresy przedstawiają przykładowe obserwacje poczynione przez EXIS w dwóch różnych zakresach fal wykonane 21 stycznia bieżącego roku. Był to względnie słaby rozbłysk, mimo to jasność Słońca w zakresie promieniowania X znacząco wzrosła.

NASA wystrzeliła satelitę GOES-R w listopadzie ubiegłego roku. Został on przemianowany na GOES-16 kiedy dotarł na orbitę. Obecnie obserwuje Ziemię z okolic równika ponad 35 900km nad powierzchnią planety.

Więcej o satelicie GOES-16 można przeczytać na stronie GOES-R lub GOES Satellite Network.

Autor

Anna Wizerkaniuk
Anna Wizerkaniuk

Zastępca redaktor naczelnej portalu astronomicznego AstroNET, związana z Klubem Astronomicznym "Almukantarat"