Zespół badaczy opracował specjalny katalog, aby pomóc astronomom wyznaczyć rzeczywiste odległości dziesiątek tysięcy galaktyk poza naszą Drogą Mleczną.

Artykuł napisała Jagienka Naglik.

Katalog, nazwany NED-D, jest istotnym zasobem danych służącym nie tylko do badania galaktyk, ale także do określania ich odległości od miliardów innych galaktyk porozrzucanych po całym wszechświecie. Ponieważ katalog jest nieustannie rozszerzany, astronomowie mogą coraz częściej opierać się na nim i z coraz większą precyzją badać zarówno to jak duży jest nasz wszechświat oraz jak szybko się rozszerza.

„Jesteśmy poruszeni możliwością zaprezentowania wykazu odległości galaktyk jako cennego źródła informacji dla astronomicznej społeczności” – powiedział Ian Steer, członek zespołu NED, kurator NED-D i główny autor nowego raportu o bazie danych, który ukazał się w magazynie The Astronomical Journal . – „Wiedza o odległościach w kosmosie jest kluczem do zrozumienia jego właściwości.”

Projekt został zaprezentowany podczas 229 spotkania Amertkańskiego Towarzystwa Astronomicznego w Grapevine, w stanie Texas.

Jako że inne galaktyki znajdują się bardzo daleko od naszej, nie jesteśmy w stanie zmierzyć tych odległości w żaden namacalny sposób. W zamian za to astronomowie posługują się bardzo jasnymi obiektami jako wskaźnikami odległości, takimi jak supernowe typu Ia czy cefeidy – gwiazdy zmienne pulsujące. Do obliczania, jak daleko znajduje się dana galaktyka, wykorzystuje się znane matematyczne relacje między różnymi właściwościami obiektów, brane są tu pod uwagę między innymi odległości oraz całkowita emitowana energia. W ostatnich latach przybyło parametrów służących do tego typu obliczeń. Zgodnie z NED-D obecnie używanych jest ponad 70 różnych wskaźników tego typu.

Początkowo NED-D stanowiła małą bazę danych zorganizowaną przez Steera w 2005 roku. Rok później naukowiec rozpoczął pracę nad bazą NED poprzez analizę udostępnianych każdego dnia wyników badań astronomicznych oraz klasyfikację zarówno aktualnych przybliżeń odległości, jak i analiz dawniejszych danych.

Pomimo swoich skromnych początków, NED aktualnie zawiera ponad 166 000 szacunkowych odległości dla przeszło 77.000 galaktyk, a także dla niektórych bardzo odległych supernowych i energetycznych błysków gamma. Jak do tej pory setki naukowców powoływały się na NED-D w swoich pracach badawczych.

NED-D oraz NED służą nie tylko jako narzędzia kompleksowej klasyfikacji coraz ściślejszych przybliżeń odległości publikowanych w literaturze astronomicznej, ale stanowią pewnego rodzaju „napęd odkrywczy”. Dzięki gromadzeniu ogromnej ilości danych repozytorium umożliwia naukowcom identyfikację niezbadanych, egzotycznych zjawisk, które w przeciwnym razie mogłyby pozostać niezauważone w natłoku prowadzonych obserwacji. Przykładem tego jest odkrycie „super świecących” galaktyk spiralnych przez członków zespołu NED w zeszłym roku, które zostały zidentyfikowane pośród prawie miliona pojedynczych galaktyk w bazie NED.

„NED oraz powiązane bazy danych, w tym NED-D, są częścią procesu przekształcania serwisów weryfikacji danych w fachowe napędy odkrywcze” – mówi Steer. „Astronomowie, korzystając z zasobów NED, są w stanie przesiać ogromne ilości danych i rzucić nowe światło na nasz wszechświat.”

Autor

Redakcja AstroNETu
Redakcja AstroNETu