Nowe odkrycie Kosmicznego Teleskopu Hubble’a stawia naszą dotychczasową wiedzę o galaktykach pod znakiem zapytania. Rozmiary zagadkowego obiektu nie zgadzają się z jego typem, co stanowi dla astronomów kolejną zagadkę dotyczącą naszego Wszechświata..

Obiekty w odległym Wszechświecie zdają się małe i ciężko je dostrzec, chyba że akurat znajdują się pod „kosmiczną lupą”. Tak jest w przypadku galaktyki MACS 2129-1 widocznej dzięki soczewkowaniu grawitacyjnemu masywnej grupy galaktyk. Przy pomocy Kosmicznego Teleskopu Hubble’a astronomom udało się zobaczyć ten niezwykły obiekt. Jest to stara, martwa galaktyka, która kilka miliardów lat po Wielkim Wybuchu przestała tworzyć nowe gwiazdy. MACS 2129-1 nie tylko zakończyła formowanie ciał niebieskich wcześniej niż zakładano, dodatkowo ma ona kształt dysku zamiast gromady kulistej.

Porównanie Drogi Mlecznej i galaktyki MACS 2129-1 (po prawej).

Wyniki, które ukazały się 22 czerwca, opisują 2129-1 jako galaktykę dwa razy mniejszą niż Droga Mleczna, lecz 3 razy bardziej masywną. Ten zwarty dysk starych, czerwonych gwiazd obraca się z prędkością ponad dwa razy większą niż obiekty orbitujące najbliżej centrum naszej galaktyki.

Według naszej aktualnej wiedzy obiekty takie jak Droga Mleczna lub MACS 2129-1, po przeistoczeniu się w martwe i pełne czerwonych karłów, powinny zmienić swój kształt z dysku na bardziej eliptyczny. Proces ten zachodzi w wyniki fuzji gwiazd, które zaburzają orbity gwiazd, skutkując zmianą kształtu formacji. Zagadkowa galaktyka, która już dawno przeszła z fazy tworzenia gwiazd do martwej bez zmiany kształtu, stawia pod znakiem zapytania naszą wiedzę na temat transformowania się galaktyk.

Na chwilę obecną MACS 2129-1 jest jedynym obiektem, który nie pasuje do schematu. Jednakże może to wynikać z założenia, że odległe martwe galaktyki wyglądają tak, jak te w naszej okolicy. Ze względu na niemożność dostrzeżenia tych obiektów bez przypadkowych wydarzeń takich jak soczewkowanie grawitacyjne, hipoteza ta może być błędna.

MACS 2129-1 w otoczeniu masywnej gromady galaktyk MACS J2129-0741. W środkowym okienku przybliżenie na obiekt, w dolnym odtworzony obraz galaktyki bez soczewkującej ją gromady .

Duże nadzieje wiązane są Kosmicznym Teleskopem Jamesa Webba, który pozwoli nam lepiej przyjrzeć się odległym obiektom bez potrzeby wyczekiwania na idealne warunki. Więcej przykładów galaktyk podobnych do MACS 2129-1 zmusi nas do zmodyfikowania naszej wizji Wszechświata, a być może nawet wyjaśni, dlaczego niektóre galaktyki „wypaliły się” tak szybko.

Autor

Jan Nowosielski
Jan Nowosielski