Dzisiaj – 03.10.2017r., ogłoszono laureatów Nagrody Nobla 2017 w dziedzinie fizyki. Wyróżnieni zostali Rainer Weiss, Barry Barish oraz Kip Thorne za znaczący wkład w projekt LIGO oraz za odkrycie fal grawitacyjnych. Królewska Szwedzka Akademia Nauk zdecydowała podzielić nagrodę – 1/2 dla Weissa, oraz po 1/4 dla Thorne’a i Barisha.

Fale grawitacyjne, które zostały przewidziane przez Alberta Einsteina już 100 lat temu, po raz pierwszy zaobserwowano dopiero 14 września 2015r. Powstały one w wyniku kolizji dwóch masywnych czarnych dziur znajdujących się w gigantycznej odległości od Ziemi. Aby dotrzeć na naszą planetę fale grawitacyjne, które przemieszczają się z prędkością światła, potrzebowały aż 1,3 miliarda lat. Sygnał zarejestrowany przez detektor LIGO był bardzo słaby. Fale te otwierają dla nas nową drogę do obserwacji najbardziej „brutalnych” zjawisk w kosmosie.

Credit: Nobleprize.org

Nad projektem LIGO pracuje ponad tysiąc naukowców z 20 państw świata. Pomysł jest realizowany już prawie od 50 lat. W wywiadzie po ogłoszeniu laureatów, Thorne wypowiedział się, że liczył na to iż nagroda trafi do całego zespołu LIGO-Virgo, którzy dokonali odkrycia, albo przynajmniej do pracowników laboratorium LIGO, którzy zbudowali interferometr:

Żyjemy w erze, w której wielkie odkrycia są wynikiem współpracy, w której wkład miała ogromna liczba ludzi. Mam nadzieję, że w przyszłości komitet Nagrody Nobla znajdzie jakieś rozwiązanie, które pozwoli na przyznanie nagrody całemu zespołowi, a nie tylko ludziom, którzy przyczynili się do rozpoczęcia projektu, tak jak było w naszym przypadku. Czuję się twarzą projektu LIGO i jestem zaszczycony, że mogę go reprezentować.

Autor

Anna Wizerkaniuk
Anna Wizerkaniuk

Zastępca redaktor naczelnej portalu astronomicznego AstroNET, związana z Klubem Astronomicznym "Almukantarat"