Krążącej między orbitami Marsa i Jowisza planetoidzie nadano imię wybitnego polskiego astrofizyka pracującego w USA, Bohdana Paczyńskiego” – poinformował dr Krzysztof Ziołkowski z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

Prof. Bohdan Paczyński urodził się w Wilnie w roku 1940. Studiował i doktoryzował się na Uniwersytecie Warszawskim. Po wprowadzeniu stanu wojennego zamieszkał w Stanach Zjednoczonych. Obecnie jest związany z Uniwersytetem w Princeton.

Prof. Paczyński zyskał światowe uznanie dzięki swoim pracom na temat błysków gamma – impulsów przenikliwego promieniowania jonizującego, które za pomocą odpowiednich przyrządów można obserwować kilka razy na dobę. Dotąd nie wiadomo, w jaki dokładnie sposób wyzwalają się tak potężne porcje energii. Dzięki prof. Paczyńskiemu wiemy jednak, że promieniowanie dochodzi spoza naszej galaktyki.

W połowie lat osiemdziesiątych polski astronom opracował również metodę mikrosoczewkowania grawitacyjnego, która pozwala wykrywać drobne, nieświecące gwiazdy, czarne dziury i odległe planety. Za pomocą tej metody odkryto już ponad sto obiektów.

Planetoida, której nadano imię profesora, ma w katalogu numer 11755. Odkryto ją w roku 1960. Porusza się po kołowej orbicie pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza. Jest trzy razy odleglejsza od Słońca niż Ziemia (w przybliżeniu 450 mln kilometrów). Nie da się jej zobaczyć bez dobrego teleskopu.

Swoje planetoidy mają również inni polscy astronomowie – Tadeusz Banachiewicz (1882-1954), Herkules Dembowski (1815-1881), Jan Heweliusz (1611-1687), Tomasz Kwiatkowski (ur. 1965), Stanisław Lubieniecki (1623-1675), Tadeusz Michałowski (ur. 1954), Marcin Poczobutt-Odlanicki (1728-1810), Krzysztof Serkowski (1930-1981), Grzegorz Sitarski (ur. 1932), Jan Śniadecki (1756-1830) i Wiesław Wiśniewski (1931-1994).

Najbardziej uhonorowano Mikołaja Kopernika (1473-1543), który patronuje nie tylko planetoidzie nr 1322, ale także okazałym kraterom na Księżycu i Marsie.

Planetoidę Curie nazwano od wspólnego nazwiska Piotra Curie i Marii Skłodowskiej-Curie, Domeyko – od polskiego mineraloga i geologa Ignacego Domeyki zamieszkałego w Chile, Banach – od matematyka Stefana Banacha, Sierpiński – na cześć matematyka Wacława Sierpińskiego.

Swoje planetoidy mają też ludzie sztuki – piosenkarka Anna German, kompozytorzy Fryderyk Chopin, Krzysztof Penderecki i Władysław Szpilman, pianistka Wanda Landowska, poeci – Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Adam Mickiewicz oraz zakonnica – błogosławiona Bronisława (1200-1259). Także pisarka Zofia Nałkowska, Janusz Korczak – polski lekarz, pisarz i pedagog pochodzenia żydowskiego, Ludwik Zamenhof – twórca języka esperanto oraz pisarz i filozof Stanisław Lem.

Polonia, Posnania, Silesia, Wawel, Wratislavia, Varsavia, Vistula, Tatry to planetoidy o polskich nazwach geograficznych.

Również na powierzchni planet Układu Słonecznego wiele obiektów ma polskie nazwy – na przykład kratery Stefania, Zosia i Wanda na Wenus oraz Grójec, Puławy, Puńsk i Rypin na Marsie.

Autor

Wojciech Lizakowski