NASA ogłosiła nowe znaleziska Spitzer Space Telescope, takie jak odkrycie znacznych ilości zamrożonych materiałów organicznych rozpryśniętych przez kilka “stref formowania planet“, albo pyłowe dyski planetarne, okrążające nowo narodzone gwiazdy.

Te materiały, cząstki lodowego pyłu pokryte wodą, metanolem i dwutlenkiem węgla, mogą pomóc w wyjaśnieniu pochodzenia lodowych ciał niebieskich takich jak komety. Naukowcy wierzą, że takie komety obdarowały Ziemię wodą, oraz wieloma składnikami organicznymi, charakterystycznymi dla życia.

Używając czułej aparatury na pokładzie Spitzer Space Telescope naukowcy zobaczyli pierwsze “cegiełki” budujące planety (i prawdopodobnie przyszłe życie) wewnątrz pylistych dysków otaczających młode gwiazdy. Rysunek pokazuje skład dysków, opierając się na analizie danych z podczerwonego spektrografu Spitzera dotyczących dwóch gwiazd, tak młodych, że nadal otoczone są dyskami planetarnymi. Dyski te są pozostałością materii, z której były uformowane same gwiazdy.

Dr Dan Watson i Dr William Forrest z Uniwersity of Rochester w stanie Nowy York, zidentyfikowali lodowe odłamki. Przebadali pięć bardzo młodych gwiazd w konstelacji Byka, 420 lat świetlnych od Ziemi. Wcześniejsze pomiary posłużyły identyfikacji podobnej materii organicznej w przestrzeni kosmicznej, ale teraz po raz pierwszy materia ta została znaleziona w pyle składającym się na dyski, z których powstają planety.

Inne znalezisko dotyczy tego, że Spitzer przyglądając się grupie młodych gwiazd znalazł intrygujące dowody na to, że jedna z nich może być okrążana przez najmłodszą wykrytą przez ziemian planetę. Obserwacje doprowadziły do znalezienia przejaśnienia w dysku planetarnym wokół gwiazdy CoKu Tau 4. Może ono oznaczać, że planeta poruszająca się na orbicie wymiotła materie dysku, jak odkurzacz zostawiający czysty ślad na brudnym dywanie. Nowe odkrycia ukazują strukturę luki wyraźniej niż kiedykolwiek. Ponieważ CoKu Tau4 ma tylko milion lat, planeta, której istnienie się przypuszcza, jest jeszcze młodsza. Dla porównania, Ziemia liczy sobie już prawdopodobnie 4,4 miliarda lat.

Wczesne rezultaty pokazują, że Spitzer dramatycznie poszerzy nasze poglądy na to, jak gwiazdy i planety zostały uformowane, co ostatecznie pomoże nam zrozumieć nasze pochodzenie,” powiedział Dr Michael Werner, naukowiec projektu Spitzer z Jet Proplusion Laboratory, które kieruje misją.

Jeden z najbardziej płodnych i najjaśniejszych obszarów w galaktyce Drogi Mlecznej, mgławica nazywana RCW 49, pokazana w detalach po raz pierwszy na nowym zdjęciu z Spitzer Space Telescope. Oddalona o 13,700 lat świetlnych od Ziemi, znajdujaca się w południowej konstelacji Centaura, RCW 49 jest ciemnym, zapylonym, kosmicznym żłobkiem dla ponad 2,200 gwiazd.

Spitzer odkrył też dwa najdalsze i najmniej wyraźne dyski planetarne, jakie kiedykolwiek były obserwowane. Dyski te otaczają dwie z ponad 300 nowo narodzonych gwiazd oglądanych pierwszy raz na nowym, niesamowitym zdjęciu mglistego gwiezdnego żłobka nazywanego RCW 49. Znajduje się około 13,700 lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Centaura.

Wstępne dane dają do zrozumienia, że każda z ponad 300 gwiazd jest przystanią dla podobnego dysku, ale dotychczas przyjrzeliśmy się tylko dwóm. Przy obydwóch znaleziono dyski,” powiedział Dr Ed Churchwell z Uniwersity of Wisconsin, kierujący badaniami nad RCW 49 z Dr Barbarą Whitney ze Space Science Institute.

Dyski, z których formują się planety, albo inaczej “protplanetarne”, są naturalna fazą w życiu planety. Planeta rodzi się wewnątrz gęstej powłoki z gazu i pyłu. Wewnątrz tej powłoki, znajduje się, okrążający gwiazdę, płaski, pyłowy dysk, gdzie rodzą się planety.

Oglądajac to, co jest poza tym pyłem, Spitzer pokazał nam, że formacja gwiazd i planet jest procesem nadal aktywnie zachodzącym, w naszej galaktyce,” powiedział Churchwell.

Spitzer widzący niezwykle ostro w podczerwieni może oglądać dyski planetarne w najdrobniejszych szczegółach. “Wcześniej, naukowcy mogli badać tylko małe wycinki dysków, ale Spitzer jest na dobrej drodze by analizować tysiące dysków,” powiedział Werner.

Ilustracje pokazują wzajemne położenie RCW 49 i regionów formowania gwiazd w Byku.   Górna fotografia (jej fragment jest widoczny na pomniejszeniu) jest artystyczną wizją naszej Drogi Mlecznej z lotu ptaka 😉 z oznaczeniem wzajemnych położeń Słońca, pobliskiego regionu Byka i bardziej oddalonej mgławicy RCW 49. Na dolnej ilustracji, rejony te zostały zaznaczone na niebie tak jak są widoczne z Ziemi, w prawie przeciwnych kierunkach. Górna połowa pokazuje gwiazdy Drogi Mlecznej, a dolna połowa okazuje dalekie spojrzenie w podczerwieni na pyłowe chmury w Drodze Mlecznej.

Osprzętowanie podczerwonego spektrografu Spitzera, które rozbija światło podczerwone by rozpoznawać widmo różnorodnych związków chemicznych, było używane do obserwacji organicznych lodów i przerwy w dysku CoKu Tau 4. Kamera zakresu podczerwonego Spitzera znalazła nowe gwiazdy w RCW 49. Dokumentacja badań pojawi się we wrześniowym wydaniu czasopisma Astrophysical Journal Supplements.

Autor

Agata Rożek
Agata Rożek

Jako astronomka obecnie pracuję na University of Kent w Wielkiej Brytanii. Przygodę z astronomią zaczęłam od nauki obsługi Uniwersałów na obozach Almukantaratu. Obecnie obserwuję planetoidy zbliżające się do Ziemi, przy pomocy teleskopów ESO i radaru Arecibo.

Komentarze

  1. Przemek    

    gdzie takie ładne zdjęcia? — Gdzie takie ładne zdjęcia można znaleźć w Internecie? Chodzi mi o artystyczne wizje układów pozasłonecznych. Z góry dziękuję za informacje!!

    1. agatta    

      oczywiście w internecie 🙂 — przepraszam ze odpowiadam tak pozno na Twoje pytanie, ale z powodu zakonczenia roku szkolnego mam mało czasu na zajmowanie się Astronetem
      zdjecia dolączane do tłumaczonych newsów z reguły zamieszczone są przy obcojęzycznych orginałach, te do newsa o ukladach planetarnych są pod

      http://www.spitzer.caltech.edu/Media/releases/ssc2004-08/visuals.shtml

      polecam poszukiwania na stronach NASA, JPL i teleskopu Hubble’a i oczywiście naszą galerię

      http://gallery.astronet.pl/

      tam tez troche tego jest 😉

      pozdrawiam

      1. Przemek    

        Dziękuję i pozdrawiam! — Dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam!

Komentarze są zablokowane.