Kwadrantydy są jednym z najsilniejszych występujących corocznie rojów meteorów. Są jednak także rojem bardzo nieprzewidywalnym, co czyni je bardzo atrakcyjnym celem obserwacji. Prognozy wskazują, że w tym roku w maksimum nawet mimo pełni Księżyca możemy liczyć na co najmniej 30 zjawisk w ciągu godziny!

Artykuł nadesłała Ewa Zegler z PKiM

Kwadrantydy po raz pierwszy zaobserwowano prawdopodobnie w 1825 roku. Początkowo przypuszczano, że jest to stosunkowo stary rój; istnienie ostrego maksimum przypisywano występowaniu lokalnych zagęszczeń w strumieniu meteoroidów. Ciało macierzyste Kwadrantydów pozostawało nieznane aż do 2003 roku. Wtedy to, dzięki rozpoczętemu 10 lat wcześniej wspólnemu programowi NASA i Lowell Observatory o nazwie LONEOS (Lowell Observatory Near-Earth-Object Search), przeznaczonemu do poszukiwania planetoid i komet mogących zagrozić Ziemi, odkryto planetoidę 2003 EH1. P. Jenniskens i B. Marsden odkryli, że jej orbita jest bardzo podobna do orbity Kwadrantydów. P. Wiegert i P. Brown obliczyli, że za obecne występowanie charakterystycznego krótkiego, silnego maksimum Kwadrantydów odpowiedzialny jest ślad pozostawiony przez 2003 EH1 około 1800 roku. Z ich symulacji wynika jednak, że nie jest to jedyne ciało macierzyste roju – zidentyfikowali bowiem 5 komet oraz 9 obiektów NEO (Near-Earth-Object), które także mogą być źródłem należących do niego meteoroidów. Wiek strumienia Kwadrantydów oszacowano zaś na co najmniej 3500 lat.

Kwadrantydy są aktywne od 1 do 5 stycznia. Tegoroczne maksimum, przypadające w nocy z 3 na 4 stycznia o godzinie 00:30 UT może przynieść ZHR sięgający nawet ponad 100. Liczbę obserwowanych zjawisk zmniejszy jednak znacząco Księżyc w pełni. Mimo to w dalszym ciągu możemy liczyć na około 30-40 pięknych meteorów na godzinę. Należy tutaj przypomnieć, że aby dostrzec jak najwięcej meteorów, nie wpatrujemy się bezpośrednio w radiant, ale wybieramy pole widzenia około 45 stopni od niego. Ponieważ radiant Kwadrantydów (patrz mapka) nad ranem wznosi się u nas wysoko nad horyzontem, wiele meteorów będzie się zatem pojawiało bliżej horyzontu. Trzeba więc wybrać do obserwacji miejsce o tzw. niskim horyzoncie, czyli nieprzesłoniętym drzewami czy budynkami.

Położenie radiantu roju Kwadrantydów

Położenie radiantu roju Kwadrantydów.

Osoby zainteresowane obserwacjami meteorów zachęcam do kontaktu z Pracownią Komet i Meteorów (PKiM). Każdemu chętnemu Pracownia przesyła bezpłatny zestaw map, poradników i innych niezbędnych do obserwacji materiałów. Jedynym warunkiem ich otrzymania jest wyrażenie chęci wykonania prawidłowej obserwacji i późniejszego przesłania jej do PKiM. Pracownia organizuje dla swoich współpracowników obozy obserwacyjne oraz seminaria naukowe. Najlepsi obserwatorzy co roku otrzymują atrakcyjne nagrody. Przedstawiciele PKiM uczestniczą także corocznie w międzynarodowej konferencji, organizowanej przez International Meteor Organization.

Warto także zapisać się na grupę dyskusyjną PKiM, aby otrzymywać informacje o bieżącej aktywności meteorowej na niebie. Można to zrobić pod adresem http://pfn.pkim.org/?q=pl/node/203. Na stronie http://pfn.pkim.org/ znajdziecie także wiele innych wiadomości z dziedziny astronomii meteorowej.

Kontakt:

Pracownia Komet i Meteorów

Al. Ujazdowskie 4

00-478 Warszawa

pkim@WYTNIJ.TOpkim.org

pfn.pkim.org

Autor

Redakcja AstroNETu
Redakcja AstroNETu