Początek nowego roku szkolnego wiązał się będzie z poprawianiem się warunków widoczności Księżyca, który będzie zbliżał się do pełni, a wcześniej spotka się z trzema planetami Układu Słonecznego. Nad ranem Mars i Wenus będą blisko jasnych gromad otwartych gwiazd.

Srebrny Glob przez najbliższe kilka dni odwiedzi konstelacje Koziorożca, Wodnika i Ryb, każdej nocy wędrując po niebie wyraźnie wyżej nad horyzontem. Jednocześnie będzie świecił coraz jaśniej, ponieważ zbliża się do pełni, która nastąpi w piątek 4 września. Przez to w tym tygodniu słabo widoczny będą dwie ostatnie planety Układu Słonecznego.

W środę 2 września Księżyc zobaczymy w sąsiedztwie Jowisza. W momencie górowania naturalny satelita Ziemi będzie znajdować się trochę ponad 2° na północ od największej planety krążącej w okół Słońca. Będzie wtedy także około 4,5 stopnia na zachód od Neptuna, przez co praktycznie uniemożliwi obserwacje tej planety (zwłaszcza przez mniejsze instrumenty optyczne).

Jowisz oddala się od nas i będziemy to widzieć jako spadek jego blasku i średnicy katowej, ale na razie przez jeszcze kilka tygodni zmiany te nie będą zbyt duże. Obecnie planeta świeci z jasnością -2,8 magnitudo, a średnica tarczy osiąga 48″.

Zwiększa się również odległość między Ziemią a Neptunem, ale z racji tego, że Neptun jest dużo dalej od Jowisza 300 milionów kilometrów (bo o tyle zmienia się odległość między planetami zewnętrznymi a nami) stanowi mniejszą część odległości planety od Słońca i z tego powodu zmiana ta wpływa w dużo mniejszym stopniu na jasność i średnicę kątową Neptuna. Obecnie Neptun świeci z jasnością +7,8 magnitudo, a średnica tarczy wynosi 2,4 sekundy kątowej.

Ostatnia z planet olbrzymów w najbliższych dniach będzie znajdowała się prawie dokładnie w połowie drogi między gwiazdami μ i 42 Capricorni (mniej więcej półtora stopnia od każdej z gwiazd). Kontynuując ruch wsteczny planeta zbliżać się będzie do trójki gwiazd (42, 44 i 45 Cap), niedaleko których zakreślała pętlę rok temu. Ostatnia z gwiazd była zakrywana przez Jowisza niecały miesiąc temu.

Mapka pokazuje położenie Księżyca i Urana w pierwszym tygodniu września 2009.

Rysunek wykonano na podstawie programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Koniec tygodnia Księżyc spędzi w konstelacji Ryb, będąc przy tym w okolicach pełni. W sobotę 5 września Księżyc minie w odległości niecałych 5° Urana, który za dwa tygodnie będzie w opozycji i obecnie jest blisko maksimum blasku (świeci z jasnością +5,7 magnitudo).

Uran również porusza się ruchem wstecznym i z tego powodu odległość planety od gwiazd 20 Psc zwiększy się już do 1° i 18'.

Mapka pokazuje położenie Wenus i Marsa w pierwszym tygodniu września 2009.

Rysunek wykonano na podstawie programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

W drugiej połowie nocy widoczne są kolejne dwie planety. Mars wschodzi tuż przed północą. Powoli zbliża się do opozycji (29 stycznia 2010) i również powoli zwiększa swoją jasność i średnicę kątową. Czerwona Planeta w najbliższych dniach będzie miała jasność +0,9 magnitudo, średnicę kątową 5,9 sekundy oraz fazę 89%.

W poniedziałkową noc Mars będzie przebywał około 1° na północ od gwiazdy Tejat Prior (η Bliźniąt, jasność 3,3 magnitudo), zaś 3 dni później, w czwartek 3 września, w podobnej odległości minie gwiazdę Tejat Posterior (μ Bliźniąt, jasność 2,8 magnitudo).

Wenus wschodzi dużo po Marsie, bo około 2:30 i coraz bardziej widać jej zbliżanie się do koniunkcji górnej ze Słońcem (11 stycznia 2010). Blask planety spadnie do -3,9 magnitudo, jej tarcza zmniejszy się do 12″, natomiast faza wzrośnie do 83%.

W ciągu najbliższych kilkunastu dni Wenus przechodzić będzie przez gwiazdozbiór Raka, w środę 2 września przechodząc nieco ponad 1° od gromady otwartej gwiazd M44, a noc później mijając gwiazdę Asellus Australis (jasność 3,9 magnitudo) w odległości zaledwie 3,5 minuty kątowej.

Autor

Ariel Majcher
Ariel Majcher