Koniec września upłynie bez widoczności Księżyca, który zacznie wyłaniać się z zorzy wieczornej dopiero wraz z początkiem października. Dzięki temu wystąpią dobre warunki widoczności komety Garradda (C/2009 P1). Przez większą część nocy na niebie dominował będzie bardzo jasny Jowisz. Ale najciekawszym zdarzeniem tego tygodnia będzie przejście Marsa przez gromadę otwartą gwiazd M44.

Gwiazdozbiór Raka, w którym znajduje się obecnie Czerwona Planeta zawiera dwie znane gromady otwarte gwiazd: jaśniejszą, widoczną na ciemnym niebie gołym okiem M44 i słabszą, widoczną przez lornetki M67. W nadchodzącym tygodniu Mars przejdzie przez pierwszą z nich, co uczyni ponownie po prawie dokładnie dwóch latach od poprzedniego takiego przejścia na początku listopada 2009 roku.

Tym razem jednak Mars przejdzie przez południową część gromady, a ponadto świeci o 0,8 magnitudo słabiej niż wtedy. Teraz jasność Marsa wynosi +1,3 wielkości gwiazdowej, zaś jego tarcza ma średnicę 5,2 sekundy kątowej. W sobotę 1 października około godziny 16:30 Czerwona Planeta zbliży się na zaledwie 2' do ε Cancri – najjaśniejszej gwiazdy w gromadzie, o jasności 6,3 magnitudo. Niestety wtedy będzie u nas dzień, a dodatkowo Mars będzie tuż po wschodzie. Na mapce jest pokazane położenie Marsa około godziny 3 nad ranem w ostatnich trzech dniach tego tygodnia. Planeta wraz z gromadą wschodzą 2 godziny wcześniej.

Położenie Jowisza na przełomie września i października 2011

Mapka pokazuje położenie Jowisza w końcówce września i na początku października 2011 roku.

Mapkę wykonano w GIMPie (http://www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Jeszcze wcześniej, gdyż zaledwie około godzinę po zmierzchu, nad horyzontem pojawia się Jowisz. Największa planeta w Układzie Słonecznym jest już zaledwie miesiąc przed opozycją, czyli okresem, gdy jest widoczna najlepiej w ciągu roku. Dlatego jej jasność urosła już do -2,8 magnitudo, zaś jej tarcza ma średnicę już 48″. To wszystko sprawia, że nawet przez małe lornetki powinny być widoczne pasy okalające Jowisza.

Planeta przebywa wciąż na tle gwiazdozbioru Barana, a w tym tygodniu w układzie księżyców galileuszowych z terenu Polski będzie można zaobserwować następujące zjawiska:

  • 25 września, godz. 23:45 – wejście cienia Ganimedesa na tarczę Jowisza,
  • 26 września, godz. 1:53 – zejście cienia Ganimedesa z tarczy Jowisza,
  • 26 września, godz. 3:39 – wejście Ganimedesa na tarczę Jowisza,
  • 26 września, godz. 4:47 – zejście Ganimedesa z tarczy Jowisza,
  • 26 września, godz. 20:05 – wejście cienia Europy na tarczę planety,
  • 26 września, godz. 21:45 – wejście Europy na tarczę planety,
  • 26 września, godz. 22:35 – zejście cienia Europy z tarczy planety,
  • 27 września, godz. 0:04 – zejście Europy z tarczy Jowisza,
  • 27 września, godz. 19:50 – po wschodzie Jowisza Kalisto tuż na północ od tarczy planety,
  • 27 września, godz. 3:15 – wejście cienia Io na tarczę Jowisza,
  • 29 września, godz. 4:01 – wejście Io w cień Jowisza (początek zaćmienia,
  • 29 września, godz. 0:35 – wejście Io w cień planety (początek zaćmienia),
  • 29 września, godz. 3:30 – wyjście Io zza tarczy Jowisza (koniec zakrycia),
  • 29 września, godz. 21:43 – wejście Io na tarczę planety,
  • 29 września godz. 22:28 – wejście Io na tarczę planety,
  • 29 września, godz. 23:53 – zejście cienia Io z tarczy Jowisza,
  • 30 września, godz. 0:36 – zejście Io z tarczy Jowisza,
  • 30 września, godz. 21:55 – wyjście Io zza tarczy Jowisza (koniec zakrycia),
  • 30 września, godz. 3:30 – wejście Europy w cień Jowisza (początek zaćmienia),
  • 3 października, godz. 3:48 – wejście cienia Ganimedesa na tarczę Jowisza,
  • 3 października, godz. 5:51 – zejście cienia Ganimedesa z tarczy Jowisza.

Mapka pokazuje położenie komety Garradda (C/2009 P1) w końcówce września i na początku października 2011 roku.

Mapka została wykonana w programie AstroJaWil (wwww.astrojawil.pl/astrojawil.htm.

Najbliższe dni będą bardzo dobrym momentem do obserwacji komety Garradda (C/2009 P1). Związane jest to z tym, że Księżyc przebywa blisko Słońca, a dodatkowo niekorzystne nachylenie ekliptyki do wieczornego horyzontu sprawia, że dopiero w weekend będzie on jako tako widoczny. Kometa przebywa obecnie we wschodniej części gwiazdozbioru Herkulesa, dość daleko od głównych gwiazd konstelacji. Dlatego jej wypatrzenie nie będzie takie proste, jak wtedy, gdy przechodziła blisko gromady otwartej gwiazd Wieszak, czy gromady kulistej M15. Jednak jasność +8 magnitudo sprawia, że warto na nią zapolować posiadając co najmniej lornetkę.

Mapka pokazuje położenie Księżyca na początku października 2011 roku.

Mapkę wykonano w GIMPie (http://www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Jak już wspomniałem w tym tygodniu Księżyc widoczny będzie bardzo słabo. We wtorek 27 września o godzinie 13:09 naturalny satelita Ziemi przeszedł przez nów i do niedzieli jego faza będzie rosła. Jednak niskie położenie nad widnokręgiem spowoduje, że będzie on zachodził niezbyt długo po Słońcu i jego obserwacje będą bardzo trudne.

W zasadzie na to, aby łatwo dostrzec Księżyc trzeba czekać aż do soboty 1 października. Tego wieczoru faza Księżyca urośnie do 24%, a zajdzie on 2 godziny po zachodzie Słońca. W tym czasie Srebrny Glob będzie przebywał na tle gwiazdozbioru Skorpiona, około 4° na północ od Antaresa – najjaśniejszej gwiazdy w tej konstelacji. Jednak ze względu na jasne tło nieba Antares nie będzie łatwo widoczny i w jego poszukiwaniach warto wspomóc się lornetką.

Autor

Ariel Majcher
Ariel Majcher

Komentarze

  1. astom    

    Czy ktoś zaobserwował Garradda przez lornetkę? — Jeśli tak, to proszę napisać pod jakim niebem i jaka apertura lornetki. Ja w swojej 13×70, na podwarszawskim niebie ni huhu… :-(((

Komentarze są zablokowane.