Nadchodzący tydzień jest ostatnim tygodniem wakacji dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjów oraz szkół średnich, natomiast studenci będą mogli się cieszyć wakacjami jeszcze przez miesiąc. Do pierwszych dni września na nocnym niebie będzie dominował Księżyc, którego pełnia wypada w piątek 31 sierpnia o godzinie 15:58 naszego czasu. Srebrny Glob nie spotka się w tym czasie z jasnymi planetami, które można obserwować albo tuż po zmierzchu, albo w drugiej połowie nocy.

Przez najbliższe 7 dni Księżyc przejdzie od gwiazdozbioru Strzelca do gwiazdozbioru Ryb, po drodze mijając Strzelca oraz Wodnika. Będzie przebywał nad widnokręgiem prawie całą noc, w związku z wypadająca w piątek 31 sierpnia pełnią Księżyca. Każdej kolejnej nocy widoczność naturalnego satelity Ziemi będzie się poprawiać, ponieważ za każdym razem będzie on przechodził wyraźnie wyżej nad widnokręgiem.

W poniedziałek wieczorem Srebrny Glob świecił będzie w pierwszym z wymienionych gwiazdozbiorów, kilka stopni na północny wschód od głównej figury konstelacji. O godzinie podanej na mapce Księżyc znajdzie się ponad 8° on Nunki – najjaśniejszej gwiazdy w Strzelcu.

Dobę później Księżyc zwiększy fazę do 91% i dotrze do konstelacji Koziorożca. Przez cały wieczór będzie można obserwować zbliżanie się Księżyca do dwóch jasnych gwiazd z zachodniej części konstelacji. Przed północą Srebrny Glob świecić będzie ok. 4° od gwiazdy Deneb Algedi (α Cap) oraz 2,5 stopnia od gwiazdy Dabih (β Cap). Jasne świecenie Księżyca znacznie utrudni dostrzeżenie tych gwiazd, przez co spotkanie nie będzie aż tak atrakcyjne, gdyby było przy Księżycu o mniejszej fazie.

Kolejne 3 noce naturalny satelita Ziemi wędrować będzie przez konstelację Wodnika. Przez cały ten okres tarcza Księżyca będzie bardzo jasna, ponieważ Księżyc będzie w pobliżu pełni. A ze względu na to, że Wodnik w większości składa się z niezbyt jasnych gwiazd – trudno będzie wyłowić go z jasnego tła nieba.

Dwie ostatnie noce tego tygodnia Księżyc spędzi w gwiazdozbiorze Ryb, w którym gwiazdy świecą jeszcze słabiej, niż w Wodniku. W sobotę faza Księżyca wynosić będzie 98%, dobę później – 94.

Mapka pokazuje położenie Jowisza w ostatnim tygodniu sierpnia 2012 roku.

Mapkę wykonano w GIMPie (http://www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Jowisz pojawia się nad horyzontem już przed godziną 23:00 i można go obserwować przez większą część nocy. Planeta cały czas przebywa na tle gwiazdozbioru Byka, prawie na linii łączącej dwie najjaśniejsze gwiazdy tej konstelacji: Aldebarana (jasność +0,9 magnitudo) i El Nath (jasność +1,6 magnitudo). Od pierwszej z wymienionych gwiazd Jowisz będzie oddalony o 6,5 stopnia, natomiast od drugiej – ponad 10. Jowisz świeci obecnie z jasnością -2,3 wielkości gwiazdowej, a jego tarcza ma średnicę 39″.

W układzie księżyców galileuszowych będzie można zaobserwować następujące zjawiska:

  • 28 sierpnia, godz. 2:08 – wejście Ganimedesa na tarczę Jowisza,
  • 28 sierpnia, godz. 4:02 – zejście Ganimedesa z tarczy Jowisza,
  • 31 sierpnia, godz. 4:40 – wejście cienia Io na tarczę Jowisza,
  • 1 września, godz. 1:56 – wejście Io w cień Jowisza (początek zaćmienia),
  • 1 września, godz. 23:08 – wejście cienia Io na tarczę Jowisza,
  • 2 września, godz. 0:32 – wejście Io na tarczę Jowisza,
  • 2 września, godz. 1:08 – wejście cienia Europy na tarczę Jowisza,
  • 2 września, godz. 1:22 – zejście cienia Io z tarczy Jowisza,
  • 2 września, godz. 2:42 – zejście Io z tarczy Jowisza,
  • 2 września, godz. 3:42 – zejście cienia Europy z tarczy Jowisza,
  • 2 września, godz. 4:00 – wejście Europy na tarczę Jowisza,
  • 2 września, godz. 24:00 – wyjście Io zza tarczy Jowisza (koniec zakrycia).

Animacja pokazuje położenie Merkurego i Wenus w ostatnim tygodniu sierpnia 2012 roku.

Animację wykonano w GIMPie (http://www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Nad ranem można obserwować dwie najbliższe Słońca planety. Wenus jest widoczna bardzo dobrze, o świcie wysoko nad wschodnim horyzontem, a pojawia się nad nim około godziny 2. Merkury jest widoczny dużo gorzej, tuż nad horyzontem i tylko w pierwszej części tygodnia, ponieważ zbliża się do naszej Gwiazdy Dziennej. Animacja pokazuje położenie planet na 45 minut przed wschodem Słońca

Wenus znajduje się obecnie w południowej części gwiazdozbioru Bliźniąt i powoli przesuwa się ku granicy z gwiazdozbiorem Raka. Planeta świeci z jasnością obserwowaną -4,2 magnitudo, a do końca tygodnia jej tarcza zmniejszy się do 20″, natomiast faza urośnie do 59%.

Pierwsza planeta od Słońca przebywa na tle gwiazdozbioru Raka, ale już na początku tygodnia przejdzie do gwiazdozbioru Lwa. W piątek 31 sierpnia planeta minie Regulusa w odległości mniejszej niż 2°, ale z naszego kraju bardzo trudno będzie to zobaczyć. O godzinie podanej na mapce dla tego dnia Merkury będzie się znajdował mniej niż 2° nad horyzontem, a Regulus będzie dopiero wschodził (świecił będzie wtedy 2° i 5′ na południe od najjaśniejszej gwiazdy Lwa). Trzeba więc będzie mieć horyzont niczym nie przesłonięty i bardzo przejrzyste powietrze, aby obserwacja się udała. Posiadacze teleskopów mogą podjąć próby obserwacji dziennych, gdy oba ciała niebiańskie będą zdecydowanie wyżej nad horyzontem.

Merkury świeci dużo słabiej od Wenus, choć bardzo jasno jak na tę planetę: blaskiem ponad -1 magnitudo. Do niedzieli 2 września jego tarcza zmniejszy się do 5 sekund kątowych, zaś faza urośnie do 95%. Szczegóły w poniższej tabeli:

Merkury w ostatnim tygodniu sierpnia 2012 r.
Data Jasność

[mag]

Średnica

kątowa

[“]

Faza

[%]

Wysokość

[°]

27 VIII -1,1 5,7 82 4,7
28 VIII -1,2 5,6 84 4,1
29 VIII -1,2 5,5 87 3,4
30 VIII -1,3 5,4 89 2,7
31 VIII -1,4 5,3 91 1,9
1 IX -1,4 5,3 93 1,1
2 IX -1,5 5,2 95 0,3

Mapka pokazuje położenie Marsa i Saturna w ostatnim tygodniu sierpnia 2012 roku.

Mapkę wykonano w GIMPie (http://www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Wieczorem tuż po zmierzchu najwytrwalsi obserwatorzy mogą spróbować dostrzec Marsa z Saturnem. Jednak jedyne co będzie można zrobić, to stwierdzić obecność planet. Na obserwacje teleskopowe planety będą za nisko nad widnokręgiem. O godzinie podanej na mapce Saturn będzie znajdował się na wysokości mniej więcej 3,5 stopnia nad horyzontem. Natomiast Mars w poniedziałek 27 sierpnia będzie świecił stopień niżej, zaś w niedzielę 2 września – na wysokości prawie takiej samej, jak Saturn. Czerwona Planeta świeci obecnie z jasnością +1,2 magnitudo, zaś Saturn – z jasnością +0,8 magnitudo.

Autor

Ariel Majcher
Ariel Majcher