M82 jest galaktyką, w której zachodzą intensywne procesy gwiazdotwórcze – nowe gwiazdy powstają z prędkością 10, a nawet 100 razy większą niż w naszej Drodze Mlecznej. Dzięki danym pochodzącym z radioteleskopu Green Bank zostanie zbadana zależność między występowaniem gazu cząsteczkowego a procesem powstawania gwiazd.

M82 jest oddalona od Drogi Mlecznej w przybliżeniu o 12 milionów lat świetlnych i znajduje się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. W skali Wszechświata jest położona na tyle niedaleko, że stanowi idealny obiekt do badań. Zamontowany niedawno w radioteleskopie Green Bank odbiornik „W-Band” jest w stanie wykryć fale o długości milimetrów, które są emitowane przez gaz cząsteczkowy.

Jak dotąd taki rodzaj obserwacji nie był łatwy, ponieważ cząsteczki, które są wskaźnikami rozkładu gazu, są słabo widoczne w zakresie fal milimetrowych. Dopiero najnowszy odbiornik ma wystarczającą czułość, by wykonać wystarczające pomiary.

Na wykonanych zdjęciach widoczne są strumienie materiału oddalające się od dysku galaktyki oraz koncentracja gęstego gazu cząsteczkowego wokół obszarów intensywnego powstawania gwiazd. Strumienie oddalającego gazu są związane z powstawaniem gwiazd wewnątrz galaktyki.

Połączenie między występowaniem gazu a procesami gwiazdotwórczymi jest słabo zrozumiałe. Wykonanie szczegółowych map przy użyciu radioteleskopu Green Bank oraz porównanie ich z mapami o wyższej rozdzielczości wykonywanymi przez teleskop ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array) w Chile przedstawią bardziej kompletny obraz i być może przyniosą odpowiedź na pytanie – dlaczego gwiazdy powstają tam, gdzie powstają?

Autor

Agata Senczyna
Agata Senczyna

Członek Klubu Astronomicznego "Almukantarat".