Gdyby poszukać książek o rosyjskim programie kosmicznym to wiele nie znajdziemy. A gdyby się skupić tylko na polskim wkładzie w loty załogowe, to o pierwszym i jak dotąd jedynym Polaku w kosmosie jest sześć pozycji, przy czym aż cztery powstały jeszcze w 1978 r. tuż po locie Hermaszewskiego w kosmos. Dwie pozostałe są już nowsze. Jedną z nich jest autobiografia gen. Mirosława Hermaszewskiego, drugą wydana niespełna tydzień temu książka Kortki i Pietraszewskiego – Cena nieważkości. Kulisy lotu Polaka w kosmos.

Sugerując się tytułem Kulisy lotu Polaka w kosmos możemy się spodziewać, że będzie dużo o przygotowaniach do lotu Sojuz 30 i jego przebiegu. I tak się książka zaczyna. Śledzimy wybory kandydatów na kosmonautów (bo przecież nie można ich nazwać astronautami, tym samym zgodzilibyśmy się z wrogiem Związku Radzieckiego – Stanami Zjednoczonymi), ich przygotowanie zarówno fizyczne, jak i naukowe. W międzyczasie zarys sytuacji politycznej w państwach Układu Warszawskiego. Później przychodzi czas na misję kosmiczną. O samym przebiegu dość mało, autorzy bardziej skupiają się na doznaniach Hermaszewskiego, jego wrażeniach z przebywania w stanie nieważkości setki kilometrów nad powierzchnią naszej planety. Po tym znowu polityka – kampania propagandowa po 5 lipca 1978 r., stan wojenny oraz okres zmian, a także rządy obecnych władz. A wszędzie gdzieś wplątana postać gen. Mirosława Hermaszewskiego.

Cena nieważkości to lekka i przyjemna lektura. Jest tak napisana, że trudno ją odłożyć. Cały czas chce się wiedzieć, jak dalej potoczy się historia. Jednak niektóre wstawki mogą trochę dezorientować. Jednym z takich miejsc jest fragment, w którym czytamy o tym, że ostatecznie to Hermaszewski poleci w kosmos, a nie Jankowski, a następnie cofamy się do II Wojny Światowej, by przeczytać o początkach wyścigu kosmicznego pomiędzy Stanami Zjednoczonym a ZSRR. Sens części takich wstawek wyjaśnia zwykle ostatni akapit. Z jednej strony, taki zabieg autorów przydaje się w momencie, kiedy wyjaśniają dlaczego Polak przeprowadził taki, a nie inny eksperyment w przestrzeni kosmicznej. Gdyby było o tym wcześniej napisane, z pewnością czytelnik zdążyłby już o tym zapomnieć. Z drugiej strony to przeszkadza. Chcemy wiedzieć, co będzie dalej, a tu niestety przerwa i trzeba przebrnąć przez fragment niechciany, mimo że interesujący.

Książkę warto przeczytać, choćby dla samego zaspokojenia ciekawości jak wyglądał trening Hermaszewskiego i Jankowskiego, a także innych pilotów, którzy rywalizowali o tytuł pierwszego polskiego kosmonauty. Rozmowy z generałem Mirosławem Hermaszewskim, Piotrem Klimukiem, który był dowódcą lotu Sojuz 30, psychologiem prof. Janem Terelakiem i pułkownikiem Zenonem Jankowskim pokazują, jak to było na prawdę, a wypowiedzi z mediów przedstawiają całą historię przepuszczoną przez cenzurę. Oczywiście więcej szczegółów o przebiegu misji czy funkcjonowaniu rosyjskiej kontroli lotów się nie dowiemy – tajne.

Wydawnictwo Agora

Tytuł: Cena nieważkości. Kulisy lotu Polaka w kosmos
Autor: Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski
Wydawca: Agora
Stron: 360
Data wydania: 29.08.2018

Autor

Anna Wizerkaniuk
Anna Wizerkaniuk

Redaktor portalu astronomicznego AstroNET, członek Rady Klubu Astronomicznego "Almukantarat"