W ubiegłym tygodniu NASA poinformowało o śmierci Paula Spudisa – geologa, wieloletniego propagatora powrotu na Księżyc oraz pracownika Lunar & Planetary Institute w Houston. Jak powiedział Jim Bridenstine podczas posiedzenia Rady Doradczej NASA, Spudis był człowiekiem, który przeżył całe swoje życie skupiając się nad jednym zagadnieniem: dlaczego Księżyc jest ważny dla ludzkości?

Zafascynowanie naturalnym satelitą Ziemi u Paula Spudisa można tłumaczyć tym, że dorastał w czasach, kiedy cała Ameryka żyła programami Mercury, Gemini oraz Apollo. Zbierał artykuły z gazet, budował modele rakiet i je wystrzeliwał. Kiedy rozpoczął studia, wybrał elektronikę, ponieważ wszyscy ludzie stający na Srebrnym Globie byli inżynierami. Jednak zmienił kierunek na fizykę, ale ostatecznie, po obejrzeniu misji Apollo 15, wybrał geologię. Jak później przyznał, inspiracją był Dave Scott – dowódca Apollo 15. Spudis był pod wrażeniem, jak dobrze Scott rozumiał geologię i z jakim entuzjazmem komentował kolejne badania na Księżycu.

Paul Spudis z mapą Księżyca wykonaną przez Cassiniego, znajdującą się w bibliotece Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego w Londynie.

Naukowiec zawsze chciał wziąć udział w misji na Księżyc, a jego marzenie zostało spełnione, gdy w 1994 r. sonda Clementine przesłała pierwsze, wykonane przez nią zdjęcia Srebrnego Globu. Spudis głównie analizował dane dostarczone przez sondę oraz przez obserwacje naziemne. Porównywał je z próbkami przywiezionymi z Księżyca, a także ze zdjęciami wykonanym podczas programu Apollo. Na ich podstawie rekonstruował historię satelity, jego ewolucję, a także procesy uderzeniowe i wulkaniczne, które ukształtowały powierzchnię.

W ostatnich latach Spudis badał obszary biegunowe Księżyca. Był głównym naukowcem odpowiadającym za eksperyment Mini-SAR, przeprowadzony w ramach misji Chandrayaan-1. A później pracował przy Lunar Reconnaissance Orbiter. Obie misje zbierały dane na temat obszarów, które pozostają w stałym cieniu. Ponadto Spudis pracował nad planami robotycznej misji na Księżyc. Jest to projekt firmy Moon Express, która planuje powrócić na Księżyc z małymi robotami komercyjnymi. Start pierwszej ekspedycji MX-1 jest zaplanowany na 2019 r.

Poza pracą ściśle naukową Paul Spudis był również redaktorem portalu internetowego Air & Space, gdzie prowadził kolumnę Once and Future Moon.

Naukowiec zmarł 29 sierpnia w wieku 66 lat, po walce z rakiem płuc.

Space.com/Paul Spudis

Autor

Anna Wizerkaniuk
Anna Wizerkaniuk

Redaktor portalu astronomicznego AstroNET, członek Rady Klubu Astronomicznego "Almukantarat"