O obiekcie:

Gromada Strzelca została po raz pierwszy zaobserwowana w 1665 roku i była jednym z pierwszych zanotowanych tego typu obiektów. Znajduje się ona  10,6 tyś. lat świetlnych od Ziemi, blisko centrum Drogi Mlecznej, a jej szacowany wiek to około 12 miliardów lat. M22 oddala się od Ziemi z prędkością około 149 km/s. Do gromady należy około  83 tys. gwiazd, z czego 32 to gwiazdy zmienne.

Gromada kulista M22 jest obiektem szczególnie ciekawym. Wewnątrz niej znajdują się dwie czarne dziury, zaobserwowane przez teleskop rentgenowski Chandra w 2012 roku. Są to obiekty o masie od 10 do 20 mas Słońca. Spekuluje się, że w gromadzie znajduje się więcej czarnych dziur, od 5 do 100 takich obiektów. Prawdopodobnie z powodu obecności czarnych dziur i ich interakcji z gwiazdami, M22 ma tak duży obszar centralny.

Oprócz czarnych dziur w Gromadzie Strzelca znaleziono inne ciekawe obiekty. Kosmiczny teleskop Hubble’a zaobserwował w M22 sześć obiektów wielkości planety, których masa to około 80 mas Ziemi. Jest to również jedna z czterech gromad kulistych, w których zaobserwowano mgławicę planetarną, wyrzuconą przez gwiazdę pod koniec jej życia.

Zdjęcie M22 wykonane przez TDS Observatory

Podstawowe Informacje:

  • Typ obiektu: gromada kulista
  • Numer w katalogu NGC: NGC 6656
  • Jasność: 5,1 m
  • Gwiazdozbiór: Strzelec
  • Deklinacja: -23°54’17,1”
  • Rektascencja: 18h 36m 23,94s
  • Rozmiar kątowy na niebie: 32′ x 32′

Kiedy i jak obserwować?

Gromada Strzelca nie jest trudna do znalezienia. Leży ona o 2,5° na północny wschód od gwiazdy Strzelca: Kaus Borealis – λ Sgr. Kaus Borealis jest szczytową gwiazdą tzn. czajniczka Strzelca. Inaczej możemy zlokalizować M22 łącząc linią gwiazdy Strzelca: σ Sgr i μ Sgr. Szukany obiekt znajduje się mniej więcej w połowie odległości między tymi gwiazdami.

M22 znajduje się w południowej części gwiazdozbioru strzelca. Na półkuli północnej bardzo trudno jest go obserwować, ponieważ unosi się on bardzo nisko nad horyzontem. Przy idealnych warunkach można go zobaczyć gołym okiem, a w lornetce jest widoczna jako słaba plama światła. Przy obserwacji za pomocą małych teleskopów możemy odróżnić najjaśniejsze gwiazdy tego gwiazdozbioru. Najlepszym porą na obserwacje są miesiące letnie.

IAU and Sky & Telescope magazine

Położenie M22 na niebie

Autor

Krystyna Syty