Zdjęcie w tle: NASA, ESA, and Judy Schmidt

O obiekcie:

Setny numer w Katalogu Messiera został przypisany galaktyce spiralnej znajdującej się w gwiazdozbiorze Warkocza Bereniki. Tak jak inne galaktyki na tym obszarze nieba, wchodzi w skład Gromady w Pannie.

W galaktyce M100 zachodzi wiele procesów gwiazdotwórczych, zarówno w dwóch najlepiej rozwiniętych ramionach galaktyki, jak i w wielu mniejszych. Ramiona, które są znakiem rozpoznawczym galaktyki, kryją w sobie także małe czarne dziury. M100 posiada także dwie galaktyki satelitarne: NGC 4323 (galaktyka soczewkowata) oraz NGC 4328 (galaktyka eliptyczna).

Zdjęcie galaktyki M100 wykonane kilka miesięcy po ostatniej misji serwisowej Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Do zrobienia zdjęcia posłużyła nowo zamontowana kamera WFC 3 (Wide Field Camera).

Odkrywcą M100 był Pierre Méchain, przyjaciel Charelsa Messiera. Co ciekawe, odkrył ją wcześniej niż M95 czy M96, ale Messier dodał ją oraz pobliskie M98 i M99 do katalogu na sam koniec, tuż przed ukończeniem trzeciej, ostatniej edycji. W katalogu pojawił się dopisek „Mgławica bez gwiazd, o tej samej jasności co poprzedzająca, umieszczona w uchu Panny”. Po raz pierwszy spiralne ramiona obiektu zaobserwował prawdopodobnie William Parsons, który umieścił M100 na swojej liście czternastu spiralnych mgławic z 1850 r.

Galaktyka M100 została też wykorzystana jako jeden z kilku obiektów astronomicznych, które miały pokazać poprawę ostrości zdjęć Kosmicznego Teleskopu Hubble’a po planowanej wymianie kamery podczas pierwszej misji serwisowej, w celu wyeliminowania wady (aberracja sferyczna) głównego lustra w teleskopie.

Na powyższym zdjęciu zestawiono trzy klatki prezentujące centrum galaktyki M100. Pierwsza od lewej, została wykonana jeszcze przed pierwszą misją serwisową Teleskopu Hubble’a, przez co obraz jest rozmyty ze względu na aberrację sferyczną głównego zwierciadła teleskopu. Drugą klatkę uchwyciła już nowa kamera WFPC2, wyposażona w optykę korekcyjną. Natomiast ostatnie ujęcie zostało wykonane z okazji 25. rocznicy pierwszej misji serwisowej, już za pomocą kamery WFPC3, którą zamontowano w 2009 r.

Ujęcie M100 wykonane 1,5-metrowym teleskopem w Obserwatorium La Silla w Chile.

Podstawowe informacje:

  • Typ obiektu: galaktyka spiralna
  • Numer w katalogu NGC: 4321
  • Jasność: 9,4m
  • Gwiazdozbiór: Warkocz Bereniki
  • Deklinacja: 15° 49′ 19,5″
  • Rektascensja: 12h 22m 54,8s
  • Rozmiar kątowy: 7′ x 6′

Jak obserwować:

M100 ma małą jasność powierzchniową, przez co podczas obserwacji za pomocą większej lornetki lub małego teleskopu, będzie widoczna jako słaba plama światła. Aby zobaczyć więcej detali, trzeba skorzystać z większych teleskopów.

By znaleźć M100 na niebie, można posiłkować się linią poprowadzoną przez ε Vir – Vindemiatrix, oraz β Leo – Denebolę. Galaktyka znajduje się kilka stopni na północ od środka odcinka.

Autor

Anna Wizerkaniuk

Z wykształcenia inżynier elektronik, studiuje elektronikę na Politechnice Wrocławskiej, członek Zarządu Klubu Astronomicznego Almukantarat