Ruszyła kolejna odsłona dobrze znanego programu, w którym uczniowie i uczennice będą pracować nad stworzeniem minisatelitów zdolnych do przeprowadzenia misji badawczej. Gotowe CanSaty odbędą swój lot na rakiecie sondującej w kwietniu 2019.

Czym jest CanSat?

Typowy CanSat to minisatelita mieszczący się w pojemniku wielkości puszki po napoju. Zadaniem uczestników i uczestniczek konkursu będzie zaprojektowanie tej „puszki”, tak aby zmieścić w niej całe wyposażenie satelity, czyli system zasilania, komputer pokładowy, moduł komunikacji i niezbędne czujniki. Zespoły niemające doświadczenia ze światem konstruowania dostaną podstawowe komponenty elektroniczne od organizatorów. Gotowe minisatelity czeka lot na około 2 kilometry wzwyż, na pokładzie rakiety wyprodukowanej przez firmę Bowman Dynamics, specjalnie na potrzeby konkursu. Start rakiety odbędzie się w kwietniu 2019 na terenie poligonu w Nowej Dębie. Podczas tego lotu zespoły mogą przeprowadzić zaprojektowane przez siebie wcześniej badania, bądź przetestować swoje rozwiązania technologiczne. Misje CanSatów na przekroju lat pokazują niesamowitą pomysłowość i potencjał drzemiący w uczniach i uczennicach – od badań zanieczyszczenia powietrza, przez testy (zakończone powodzeniem) systemu opadania alternatywnego względem spadochronu, aż po autonomiczny pojazd badawczy badających warunki na nieznanym terenie i przesyłający dane do stacji odbiorczej, dla którego CanSat pełnił funkcję lądownika.

ESERO

Lotnisko Turbia, dzień pierwszy, procedura ważenia, niezwykle ważna w przemyśle kosmicznym.

Dla kogo?

Konkurs adresowany jest do osób, które skończyły 14 lat, i uczą się na etapie szkolnym. Zespoły powinny liczyć 4-6 osób oraz posiadać edukatora/edukatorkę, pełniącą funkcję opiekuna/opiekunki zespołu. Wewnątrz zespołu znajdą się role zarówno dla osób zainteresowanych elektroniką czy programowaniem, jak i tych o zacięciu badawczym bądź medialnym. Wynika to z kompleksowości konkursu, który stawia przed uczestni(cz)kami zadanie przeprowadzenia kompletnego projektu – na który składa się pięć elementów: projekt misji badawczej, rozwiązania technologiczne, praca w grupie, pozyskiwanie finansowania oraz popularyzacja swoich osiągnięć. Konkurs jest tak przygotowany, by w jak największym stopniu przygotować uczennice i uczniów do nowych warunków pracy i stwarzać im warunki zdobywania najbardziej pożądanych umiejętności.

ESERO

Poligon Nowa Dęba, drugi dzień, rakieta jest szykowana do startu.

Dlaczego warto?

Samodzielne konstruowanie rozwija nie tylko wyobraźnię, ale i przygotowuje młode osoby do wyzwań, które czekają na nie w świecie coraz bardziej opartym o zaawansowane technologie. Projektując eksperymenty, które znieść będą musiały rygory lotu na potężnej rakiecie, uczniowie i uczennice mierzą się z prawdziwymi problemami zarówno inżynieryjnymi, jak i naukowymi. W praktyce uczą się rozumieć prawa fizyki i przekonują się, że potrafią myśleć nieszablonowo, aby rozwiązać stojące przed nimi problemy. Poszukują nowych rozwiązań i uczą się pracy w zespole. Ćwiczą cierpliwość, determinację i gotowość do podejmowania wyzwań. Takie połączenia dają szansę rozwoju zainteresowań i kompetencji w obszarze nazwanym STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics).

Tematyka kosmiczna jest jednym z głównych magnesów przyciągających młodych ludzi do nauk ścisłych i inżynieryjnych – szczególnie w krajach, które mają aktywne agencje kosmiczne. Projekty szkolne, polegające na wspólnym poszukiwaniu nowych rozwiązań technologicznych, uczą nie tylko kreatywnego podejścia do rozwiązywania problemów, ale i mądrej pracy zespołowej. A takich właśnie umiejętności polscy absolwenci będą bardzo w najbliższych latach potrzebować – mówi Jakub Bochiński, kierownik edukacji w Centrum Nauki Kopernik.

ESERO

A oto punt kulminacyjny całego przedsięwzięcia, czyli wypuszczenie CanSatów.

Dotychczasowe polskie osiągnięcia

Już od lat polskie zespoły uczniowskie (nie mówiąc o uniwersyteckich) świętują sukcesy na polu budowy minisatelitów – od drużyny KrakSat, która wygrała zawody na szczeblu europejskim w 2013 roku, przez Techswarm zajmujące drugie miejsce w 2015 oraz CANpernicus zajmujący trzecią lokatę w Europie w 2017 roku. Polska edycja zawodów jest jednocześnie eliminacjami do europejskiego finału – zwycięska drużyna będzie reprezentować Polskę na konkursie European CanSat organizowanym w czerwcu 2019 roku przez Europejską Agencję Kosmiczną.

Garść informacji

Konkurs organizuje Europejskie Biuro Edukacji Kosmicznej ESERO-Polska, powołane przez Europejską Agencję Kosmiczną, żeby wspierać nauczanie przedmiotów ścisłych, a także inspirować młodych ludzi do wybierania zawodów związanych z inżynierią i technologią. Polskim partnerem programu jest Centrum Nauki Kopernik, a także firma Boeing. Więcej informacji na stronie ESERO Polska.

Autor

Miłosz Kierepka
Miłosz Kierepka

Związany z Klubem Astronomicznym Almukantarat, pasjonat prywatnego sektora przemysłu kosmicznego. Zastępca redaktor naczelnej portalu AstroNET, koordynator działu „Loty Kosmiczne”.